Đẩy mạnh sản xuất – cung ứng cây giống cấy mô: Hướng đi tất yếu của nông nghiệp hiện đại
Ngày 28/9/2018, tại Trung tâm Công nghệ Sinh học TP. Hồ Chí Minh đã diễn ra hội thảo chuyên đề “Sản xuất, cung ứng cây giống cấy mô”, quy tụ nhiều nhà khoa học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đại diện Sở Nông nghiệp các tỉnh thành. Đây được xem là một diễn đàn quan trọng, góp phần thúc đẩy việc ứng dụng rộng rãi công nghệ nuôi cấy mô trong hoạt động chọn tạo – nhân giống – cung ứng cây giống sạch bệnh trên quy mô lớn.
Bên cạnh giá trị học thuật, hội thảo còn gợi mở nhiều giải pháp thực tiễn nhằm nâng cao năng suất và chất lượng cây giống, giúp nông nghiệp Việt Nam theo kịp xu hướng công nghệ cao của thế giới.
Vai trò ngày càng quan trọng của cây giống cấy mô
Tại hội thảo, các báo cáo nhấn mạnh rằng công nghệ nuôi cấy mô không còn là lĩnh vực mới mà đã trở thành “cuộc cách mạng giống cây trồng” trong nhiều năm qua. Việc nhân giống trong điều kiện vô trùng giúp:
Tạo ra số lượng lớn cây giống trong thời gian ngắn
Cây sạch bệnh, đồng đều, tỷ lệ sống cao
Duy trì ổn định các đặc tính di truyền tốt của cây mẹ
Phù hợp với sản xuất quy mô lớn và các chuỗi liên kết công nghệ cao
Trong xu thế thương mại hóa cây giống, nhiều đơn vị còn mở rộng sản xuất, cung ứng cây giống cấy mô qua các kênh trực tuyến. Ví dụ, website Vigen đã giới thiệu đầy đủ thông tin về cây giống nuôi cấy mô và đang trở thành nguồn tham khảo của nhiều nhà vườn:🔗 https://vigen.vn/
Những báo cáo nổi bật tại hội thảo
Hội thảo đã trình bày nhiều đề tài chuyên sâu liên quan đến kỹ thuật, chất lượng cây giống và tính khả thi trong sản xuất công nghiệp:
1. Tình hình sản xuất & cung ứng cây giống cấy mô tại TP.HCM và các tỉnh
Đại diện Sở NN&PTNT TP.HCM cho biết nhu cầu cây giống sạch bệnh tăng nhanh, đặc biệt ở các nhóm lan, cây ăn trái, dược liệu và cây công nghiệp. Công nghệ cấy mô đang dần thay thế các phương pháp truyền thống vốn dễ nhiễm bệnh và hệ số nhân thấp.
2. Nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng cây cấy mô – nghiên cứu trên lan Hồ Điệp
GS.TS. Nguyễn Quang Thạch phân tích sâu các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng mô nuôi như môi trường dinh dưỡng, ánh sáng, nhiệt độ, pH… Đồng thời chia sẻ quy trình hoàn thiện nhằm giúp cây sau cấy mô sinh trưởng đồng đều và đạt chất lượng thương mại.
3. Kết quả nghiên cứu phát triển các giống cây cấy mô mới
TS. Hà Thị Loan giới thiệu những thành tựu mới trong nhân giống lan, cây dược liệu, chuối và các loại cây có giá trị cao. Nhiều quy trình đã đủ điều kiện chuyển giao cho doanh nghiệp.
4. Công nghệ nuôi cấy cứu phôi dừa sáp (Makapuno)
Công ty CP KHCN Nông nghiệp Anh Đào trình bày quy trình công nghiệp hóa sản xuất giống dừa sáp – một loại cây đặc sản có giá trị rất cao nhưng khó nhân giống bằng phương pháp truyền thống.Xem thêm thông tin chuyên sâu về dừa sáp nuôi cấy mô tại:🔗 https://vigen.vn/dua-sap-nuoi-cay-mo/
5. Nhu cầu cây giống cấy mô tại Đồng Tháp
Trung tâm Ứng dụng Nông nghiệp Công nghệ cao Đồng Tháp khẳng định cây hoa – cây kiểng và cây ăn trái sạch bệnh đang khan hiếm, mở ra cơ hội thị trường rất lớn cho các cơ sở sản xuất.
Những vướng mắc lớn của các đơn vị sản xuất cây giống cấy mô
Nhiều đơn vị tham dự chia sẻ khó khăn thực tế:
Trung tâm Giống Gia Lai
Cây chuyển giao về gần như mất trắng
Thiếu nhân lực có tay nghề
Thiết bị phòng mô chưa đạt chuẩn
Viện Khoa học Lâm nghiệp Nam Bộ
Các đề tài nuôi cấy mô cây lâm nghiệp còn mới
Quy trình thành công nhưng ít được chia sẻ ra bên ngoài
Doanh nghiệp sản xuất cây giống không đủ chuyên môn để tiếp nhận công nghệ
Những rào cản này cho thấy việc liên kết đào tạo – chuyển giao – hỗ trợ kỹ thuật giữa viện trường và doanh nghiệp là cực kỳ cấp thiết.
Vai trò kết nối của TP. Hồ Chí Minh
Giám đốc Sở NN&PTNT TP.HCM, ông Nguyễn Phước Trung, khẳng định thành phố sẵn sàng:
Chuyển giao công nghệ cấy mô cho các tỉnh
Hỗ trợ xây dựng phòng mô đạt chuẩn
Kết nối viện nghiên cứu – doanh nghiệp – nhà vườn
Tạo chuỗi liên kết sản xuất giống chất lượng cao phục vụ nông nghiệp công nghệ cao
Ký kết hợp tác – bước tiến lớn cho ngành giống cấy mô
Cuối hội thảo, nhiều hợp đồng quan trọng được ký kết:
Trung tâm CNSH TP.HCM ký hợp tác nghiên cứu & cung ứng giống với vườn ươm Thanh Phương
Hợp tác phát triển kỹ thuật cứu phôi dừa sáp với Công ty Anh Đào
Hợp tác sản xuất giống lâm nghiệp với Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp U Minh Hạ
Những ký kết này đánh dấu bước chuyển mình mạnh mẽ, giúp cây giống cấy mô Việt Nam tiến gần hơn mục tiêu sản xuất công nghiệp – chất lượng đồng đều – giá thành tối ưu – chủ động nguồn giống.
Kết luận
Công nghệ nuôi cấy mô đang trở thành nền tảng quan trọng trong quá trình hiện đại hóa nông nghiệp. Từ công tác nghiên cứu, chuyển giao đến sản xuất và cung ứng, mọi mắt xích đều đang chuyển động mạnh mẽ. Hội thảo “Sản xuất, cung ứng cây giống cấy mô” không chỉ củng cố niềm tin vào công nghệ sinh học thực vật, mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác giúp nâng tầm giá trị cây giống Việt Nam.
CÔ KỸ SƯ 9X KHỞI NGHIỆP VỚI CÂY GIỐNG CẤY MÔ – ĐƯA KHOA HỌC CÔNG NGHỆ VỀ LÀNG QUÊ
Trong xu thế phát triển của nông nghiệp hiện đại, cây giống chất lượng cao được xem là yếu tố then chốt quyết định năng suất và hiệu quả sản xuất. Nhận thức rõ điều đó, cô kỹ sư sinh học thế hệ 9X Nguyễn Phượng Hằng đã mạnh dạn rẽ hướng sự nghiệp, từ bỏ công việc ổn định nơi thành phố để trở về quê hương Đồng Tháp khởi nghiệp với cây giống cấy mô – một lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu, sự kiên trì và niềm đam mê lớn với nông nghiệp công nghệ cao.
Từ công việc ổn định đến quyết định rẽ hướng táo bạo
Sau khi tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Công nghệ sinh học, Hằng nhanh chóng tìm được công việc đúng chuyên môn với mức lương hơn 10 triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, trong quá trình làm việc và tiếp xúc thực tế với sản xuất nông nghiệp, cô dần nhận ra rằng: muốn nông nghiệp phát triển bền vững thì khâu cây giống và ứng dụng khoa học – công nghệ chính là những “đòn bẩy” quan trọng nhất. Thị trường cây giống trong nước còn rất lớn, trong khi nguồn giống sạch bệnh, đồng đều vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu của nông dân.
Với lợi thế về kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn và mong muốn được tự chủ trong công việc, lại gần gũi gia đình, cuối năm 2019, Hằng quyết định nghỉ việc, trở về quê khởi nghiệp. “Em cũng đắn đo, suy nghĩ rất nhiều, nhưng hướng đến tương lai lâu dài, em chấp nhận từ bỏ công việc có mức lương ổn định để theo đuổi con đường mình tin là đúng” – Hằng chia sẻ.
https://vigen.vn/nguon-goc-cay-dua-sap-o-viet-nam/
Khó khăn ban đầu và hành trình gây dựng cơ sở cấy mô
Khởi nghiệp chưa bao giờ là con đường dễ dàng, đặc biệt với lĩnh vực đòi hỏi vốn đầu tư lớn và kỹ thuật cao như nuôi cấy mô. Khó khăn lớn nhất của Hằng lúc bấy giờ chính là nguồn vốn. Hành trang về quê của cô là 5 năm kinh nghiệm làm việc cùng gần 100 triệu đồng tích lũy. Hằng tiếp tục vay mượn thêm từ gia đình, bạn bè để mở Cơ sở cây giống cấy mô HF, xây dựng phòng thí nghiệm nuôi cấy mô rộng hơn 20m².
Cơ sở được trang bị đầy đủ các thiết bị cần thiết như hệ thống chiếu sáng, máy lạnh, lò hấp, dụng cụ thí nghiệm và hóa chất chuyên dụng. Tổng chi phí đầu tư ban đầu lên đến khoảng 200 triệu đồng – một con số không nhỏ đối với một kỹ sư trẻ mới khởi nghiệp ở nông thôn.
Cơ hội đến từ những đơn hàng lớn
Ban đầu, Hằng dự định tập trung nghiên cứu và lai tạo một số giống hoa kiểng đặc trưng của Làng hoa Sa Đéc để phục vụ nông dân địa phương. Tuy nhiên, ngay khi cơ sở HF đi vào hoạt động, cô bất ngờ nhận được đơn đặt hàng hơn 100.000 cây chuối cấy mô, với tổng giá trị trên 230 triệu đồng.
Do cơ sở còn non trẻ và để đảm bảo chất lượng cây giống cũng như tiến độ giao hàng, Hằng chỉ trực tiếp sản xuất một phần, phần còn lại được phối hợp với một phòng nuôi cấy mô uy tín khác. Đây được xem là quyết định khôn ngoan, giúp cô vừa đảm bảo uy tín với khách hàng, vừa tích lũy thêm kinh nghiệm quản lý và sản xuất quy mô lớn.
Quy trình sản xuất và lợi thế của cây giống cấy mô
Hằng trực tiếp tìm mua, tuyển chọn những giống chuối khỏe mạnh, đạt tiêu chuẩn ở các tỉnh lân cận. Sau khi đào củ chuối, mẫu được mang về xử lý, đưa vào phòng thí nghiệm để nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô. Cây con sau khi ra khỏi ống nghiệm được đưa ra môi trường tự nhiên để thuần hóa trước khi cung cấp cho khách hàng.
Theo Hằng, chuối là loại cây dễ nhân giống bằng phương pháp cấy mô, tỷ lệ thành công có thể đạt trên 80%. Cây chuối cấy mô giúp khắc phục nhiều hạn chế của phương pháp nhân giống truyền thống như dễ nhiễm nấm, bệnh vàng lá, thối củ, chết cây và giảm năng suất.
Ưu điểm nổi bật của cây giống cấy mô là sạch bệnh, sinh trưởng đồng đều, sức phát triển mạnh, ít tốn chi phí chăm sóc và cho năng suất, chất lượng cao hơn so với các phương pháp nhân giống thông thường.
Mở rộng sản xuất và khẳng định hướng đi đúng đắn
Hiện nay, phòng nuôi cấy mô của Hằng có khả năng sản xuất khoảng 30.000 cây giống mỗi tháng. Sản phẩm chủ lực của cơ sở HF là các giống chuối như chuối xiêm, chuối già, chuối sáp. Bên cạnh đó, Hằng còn nghiên cứu và sản xuất thêm một số giống cây nông nghiệp khác như khoai môn, gừng và các loại kiểng lá.
Năm 2021, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch COVID-19, cơ sở của Hằng vẫn sản xuất và tiêu thụ được khoảng 80.000 cây giống, đạt doanh thu gần 200 triệu đồng. Không chỉ tạo thu nhập cho bản thân, cơ sở còn tạo việc làm ổn định cho 6 lao động địa phương. Từ đầu năm 2022 đến nay, cơ sở đã sản xuất và tiêu thụ 30.000 cây giống, đang tiếp tục thực hiện các đơn hàng lớn, với mục tiêu đạt 200.000 cây giống/năm.
Được ghi nhận và đánh giá cao
Dự án “Sản xuất và kinh doanh cây giống cấy mô” của Nguyễn Phượng Hằng đã xuất sắc đạt Giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Đồng Tháp, đồng thời giành Giải Ba Cuộc thi Khởi nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long.
Theo Thạc sĩ Lương Nguyễn Duy Thông – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh Đồng Tháp, đây là dự án có tính đột phá cao, hàm lượng khoa học lớn và khác biệt rõ rệt so với nhiều dự án khởi nghiệp khác trong khu vực. Nếu được tiếp tục đầu tư và phát triển đúng hướng, dự án sẽ đóng góp tích cực cho xã hội, đặc biệt trong việc nâng cao chất lượng cây giống và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hướng đi chung của nông nghiệp công nghệ cao
Câu chuyện khởi nghiệp của cô kỹ sư 9X Nguyễn Phượng Hằng là minh chứng rõ nét cho xu hướng đưa khoa học công nghệ về nông thôn, lấy cây giống chất lượng cao làm nền tảng cho sản xuất nông nghiệp bền vững. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp và đơn vị nông nghiệp công nghệ cao như https://vigen.vn/ cũng đang chú trọng phát triển các dòng cây giống sạch bệnh, đồng đều, phục vụ nhu cầu ngày càng lớn của thị trường.
Bên cạnh cây giống cấy mô, việc phát triển các giống cây ăn trái ghép chất lượng cao như https://vigen.vn/san-pham/tao-thai-ghep/ cũng góp phần đa dạng hóa lựa chọn cho nông dân, nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị kinh tế trên cùng đơn vị diện tích.